Wat is PRIME?

De organisatie PRIME is opgericht in 1995, en op 13 maart 1997 is PRIME een stichting geworden met als officiele doelstelling: Het verbeteren van de situatie van asielzoekers (Dublin-claimanten, mensen met een tweede asiel-verzoek), vluchtelingen, uitgeprocedeerden en andere gei’l legal iseerden, zodat zij zelf een volwaar- dige plaats in de samenleving kunnen realiseren. PRIME wil stigmatisering van vluchtelingen voorko- men en zet zich in voor een gezonde maatschappij zonder marginalisering van minderheden.

Het bestuur bestaat uit:

  • de voorzltter Mr. J.C. van Zundert (advocaat),
  • de secretaris G. Groenewegen (priester),
  • de penningmeester Drs. R.A. Te Velde (universitair
    docent).

Bij PRIME zijn naast het bestuur thans de volgende personen betrokken:

Ahmed Pouri, Petra Schultz en Anne Verzijl. Van ver-schillende nationaliteiten zijn er 10 mensen dagelijks actief, 20 mensen werken part-time mee. Zij komen onder andere uit Ethiopie, Turkije, Iran, Irak en Sri Lanka. De meeste medewerkers zijn vrijwilligers. De huisvesting van het bureau van PRIME wordt gratis beschikbaar gesteld door de Orde der Witte Paters. PRIME wordt gefinancierd door giften van kerken, fond-sen, individuen waaronder voormalige asielzoekers.

De penningmeester zorgt voor de financiele administra- tie, de jaarlijkse balans en de staat van baten en kos-ten. De penningmeester wordt gecontroleerd door een kascommissie.

PRIME onderscheidt zich van de andere vluchtelingen-organisaties door haar onafhankelijkheid en directheid. Waar de anderen de langere, diplomatieke en bureau-cratische weg bewandelen om niet met de staatssecre-taris van Justitie en de Immigratie en Naturalisatie Dienst in conflict te raken, kiest PRIME voor snelle reactie, voor publiciteit, burgerlijke ongehoorzaamheid en confrontatie. Het voordeel is dat veel effectievere hulp kan worden verleend aan mensen in nood. Daarnaast analyseert en becommentarieert PRIME ambtsberichten en organiseert zij symposia. Deze com-binatie van activiteiten zorgt ervoor dat ingrijpende beleidswijzigingen bereikt kunnen worden, zoals de stop van uitzettingen naar Iran en Turkije. Het nadeel hiervan is wel dat PRIME geen deel mag ontvangen van de miljoenen budgetten die de collega-organisaties beheren. PRIME ondemeemt voor degenen in nood direct snelle actie, soms te snel om op tijd de subsidie rond te hebben. Achteraf subsidie aanvragen is meestal onmogelijk.

Voor wie werkt PRIME ?

Het vluchtelingenbeleid is de afgelopen jaren steeds restrictiever geworden in zowel Nederland als Europa. Het einde is nog niet in zicht. Op dit moment horen we politici nog steeds over soberder opvang en een restric­tiever beleid spreken, het zogenaamde ontmoedigings-beleid. De “lasten” van vluchtelingen moeten verdeeld worden. De Europese migratiepolitiek is in een dilemma verzeild geraakt. Men wil de schone schijn ophouden dat men de mensenrechten naleeft, tegelijkertijd wil men zo min mogelijk mensen toelaten. Vluchtelingen zijn “vreemdelingen” geworden. Men gebruikt kostbare middelen om vluchtelingen zoveel mogelijk buiten de deur te houden of zo snel mogelijk terug te sturen.

PRIME werkt voor vluchtelingen in Nederland, uit welk land zij ook afkomstig zijn. De stichting biedt onmiddel-lijk hulp aan mensen die met uitzetting bedreigd wor­ den, dakloos of ernstig ziek zijn (en geen ziektekosten-verzekering hebben). Soms zitten zij zogenaamd “ter voorbereiding van hun uitzetting” maanden vast in een gevangenis, soms zelfs meer dan een jaar. In die perio- de bezoekt PRIME hen, staat hen juridisch bij en zoekt eventueel publiciteit voor hun zaak. Als zij onuitzetbaar zijn worden ze na verloop van tijd op straat gedumpt. Ook mensen met een tweede asielverzoek staan op straat, evenals Dublin-claimanten (asielzoekers die vol- gens IND in een ander land asiel moeten aanvragen). Daamaast zijn er mensen die een procedure hebben lopen voor een vergunning tot verblijf op humanitaire gronden. Incidenteel helpt PRIME ook vluchtelingen die vanuit een ander land uitgezet dreigen te worden (bij-voorbeeld vanuit Turkije naar Iran) of mensen die na hun uitzetting in problemen zijn gekomen met de rege-ring van hun land. Ook de zogenaamde witte illegalen hebben bij hun acties op de steun van PRIME kunnen rekenen.

Asielzoekers die in een asielzoekerscentrum wonen, vragen en krijgen ondersteuning als zij problemen heb­ben met discriminatie, de soms zeer slechte medische zorg, het verloop van hun asielprocedure of met de COA (Centrale Opvang Asielzoekers).

Welke taken heeft PRIME?

PRIME probeert met haar minimale mogelijkheden van alle gelegenheden gebruik te maken om de bovenge-noemde mensen te helpen. PRIME beheerde in 1999 negen slooppanden met circa 35 illegalen die - uitge- procedeerd of tijdens hun tweede asielprocedure of in afwachting van de reactie van een Veilig buurland’ - op straat waren gezet. De kosten voor huur, energie, water en voedsel werden grotendeels gefinancierd door gif- ten. Maar deels ook door de bewoners zelf die bijvoor-beeld elektrische apparatuur uit het grofvuil opraapten, repareerden en verkochten of anderszins werk vonden. PRIME geeft inlichtingen aan joumalisten en clienten betreffende de actuele stand van het IND beleid, stelt clienten gerust, geeft aandacht en begeleidt juridische procedures. Per jaar regelt PRIME voor ongeveer 260 mensen van meer dan 35 nationaliteiten een advocaat. Ook regelt PRIME medische zorg. Zo was er in decem-ber 1999 een Dublin-claimant (uiteraard zonder ziekte-kostenverzekering) die op het kantoor van PRIME ern-stige hartproblemen kreeg en bewusteloos neerviel. Ongeveer 100 keer per jaar regelt PRIME een arts voor mensen die geen ziektekostenverzekering hebben en zonder PRIME niet zouden weten waar zij medische zorg kunnen krijgen.

PRIME lost vaak een acute crisis op: bijvoorbeeld als iemand is uitgeprocedeerd en op straat is gezet. Of als een vluchteling met uitzetting naar het land van her-komst wordt bedreigd. Hieruit komen taken voort als hulp bij het vinden van onderdak, verzorgen van voed­sel, vervoer naar een arts en apotheek, zaken kortslui-ten met een advocaat, inseinen van een krant of televi-sie, maar ook het voorkomen van suicide, die uit lang-durige frustratie en onmacht voortkomen. Soms helpt PRIME ook mensen bij doormigratie. April 2000 kwa-men drie Bosnische families naar PRIME, hun enige toekomstperspectief was doormigratie naar Amerika. PRIME heeft hen ondersteund bij de procedure die zij hiervoor moesten doorlopen en, in samenwerking met andere organisaties, zolang onderdak geboden. PRIME draait iedere werkdag spreekuur, in 2000 star- ten we met een spreekuren uitgesplitst naar mannen en vrouwen, en naar taal en kennis van het land van her- komst, in samenwerking met zelforganisaties van onder andere Koerden en Tamils.

PRIME verleent bij voorkeur hulp die tot zelforganisatie leidt. Als vluchtelingen zichzelf willen organiseren voor bijvoorbeeld een demonstratie weten ze PRIME te vin­den om voor de publiciteit, de noodzakelijke politiever- gunningen en geluidsapparatuur te zorgen. Ook heeft PRIME geillegaliseerden ondersteund die in kerkasiel gingen, een hongerstaking begonnen of een sit-down staking organiseerden.

PRIME zet de regering onder druk door publiciteit te geven aan mensonwaardige situaties en door burgerlij- ke ongehoorzaamheid als kerkasiel. PRIME is een informatiebron van de eerste orde over monitoring van teruggestuurde vluchtelingen, omdat het informeel con- tacten heeft met mensen en organisaties in al die Ian-den. PRIME heeft met actuele informatie ambtsberich- ten bekritiseerd die het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft geschreven over onder andere Iran, Algerije, Nigeria en Sri Lanka.

Hoe werkt PRIME?

voorbeelden uit de praktijk

Behalve de vaste medewerkers zijn anderen op armlengte bereikbaar in geval van nood. Het belangrijkste middel voor PRIME is dit netwerk. Het bevat advocaten, arisen, kamerleden en zo’n 50 bin-nen- en buitenlandse organisaties. De rijkste bron van relevante informatie zijn de vluchtelingen die zoveel vertrouwen in PRIME stellen, dat zij informa­ tie geven die zij niet aan anderen durven te geven.

Hoe effectief dit werk is en welke resultaten bereikt zijn, blijkt uit enkele cijfers en (een kleine selectie van) voorbeelden die hieronder worden geschil- derd.

Crisis interventie

In 1999 heeft PRIME 18 persberichten over de proble-matiek van de Koerdische asielzoekers geschreven. Onder andere over het volgende:

Eind 1998 vluchtte een groep van 18 Turkse Koerden naar Nederland, zij waren op weg naar Engeland. In Rotterdam werden ze door de politie uit de vrachtauto gehaald, tien van hen werden onmiddellijk terugge-stuurd. Zij werden opgesloten in de Willem ll-gevange- nis in Tilburg. Ze werden nooit serieus genomen door de IND of de rechtbank en werden niet in staat gesteld een normale asielprocedure te doorlopen. Nadat zij zes maanden gevangen zaten begon IND daadwerkelijke pogingen te ondernemen om hen uit te zetten. Uit pro­ test hiertegen zijn zij drie keer in hongerstaking gegaan, de laatste hongerstaking duurde 24 dagen.

Na deze zes maanden kregen ze via andere gevangen asielzoekers het telefoonnummer van PRIME. PRIME heeft voor hun een goede advocaat geregeld en hun hongerstaklngen en mishandelingen in de publiciteit gebracht. De gevangenisdirecteur probeerde hun wil breken, door te zeggen dat toch niemand hen kon horen, ook werd een kamerlid van GroenLinks, Femke Halsema, ingeschakeld en Human Rights Watch in Londen. Zij konden een uitzetting voorkomen, al waren de Koerden toen al naar Schiphol gebracht. Een week later zijn zij echter alsnog uitgezet. PRIME heeft informatie dat tenminste vijf van de acht Koerdische asielzoekers die sinds het voorjaar 1999 zijn uitgezet uit Nederland, in Turkije zijn gemarteld. De uitzetting was gebaseerd op de expliciete uitspraken van het Nederlandse Ministerie van dat zij geen gevaar zouden lopen voor vervolging en marteling. Dit blijkt uit dossiers van advocaten die de Koerden hebben gevolgd en uit materiaal van PRIME. Een van de mannen die uiteindelijk werd uitgezet, was Suleyman Aksoy. Hij is na zijn uitzetting in Turkije ver- moord. Een andere Koerd die op 10 juni 1999 geboeid door Nederlandse politieagenten aan de Turkse politie was overgedragen, is een tweede keer naar Nederland gevlucht. Zijn vader heeft zijn winkel verkocht om dit mogelijk te maken. Maar hij wordt hier - niettegenstaan- de de 13 brandmerken op zijn rug - nog steeds niet als politieke vluchteling erkend (omdat hij zich door zijn oom liet ontvangen en zich niet binnen 24 uur in aan-meldcentrum Zevenaar heeft gemeld), is dus ‘illegaaP en werd opgevangen door PRIME. Uiteindelijk werd hij toegelaten tot de asielprocedure en opgevangen in een asielzoekerscentrum. Ondanks uitvoerige rapporten van Amnesty International ter ondersteuning van zijn zaak, heeft hij nog steeds geen zekerheid over zijn toekomst. Ook de anderen werden na hun uitzetting gemarteld en bedreigd. Zij zijn ondergedoken. Een van hen is naar Londen gevlucht. Een ander werd na zijn uitzetting een week in Turkije gemarteld en met de dood bedreigd. De eerste gelegenheid die hij kreeg vluchtte hij naar Frankrijk.

Oktober 1999 maakte staatssecretaris Cohen bekend dat Koerden voorlopig niet zouden worden uitgezet naar Turkije. Daarna liet hij onderzoek doen naar de doodsoorzaak van Suleman Aksoy. Daaruit bleek vol- gens Cohen dat Suleyman Aksoy zelfmoord had gepleegd.

Inmiddels mogen Koerden wat de Tweede Kamer betreft weer worden uitgezet naar Turkije. In praktijk gebeurt het niet omdat het blijkbaar toch als te onveilig wordt gezien. PRIME heeft veel contact met de ouders van de uitgezette en daarna vermoorde Koerden, even-als met mensenrechtenorganisaties in Istanbul. Uit onze informatie blijkt dat de informatie van de staatsse­cretaris onjuist is, daarom zal PRIME deze zaak blijven volgen tot er meer helderheid is over de doodsoorzaak

van de uitgezette asielzoeker

Het advocatenkantoor Howe & Co te Londen (met een clientele van circa 7000 Koerdische asielzoekers, waar-onder vele die naar Turkije werden uitgezet) heeft afge- lopen oktober PRIME om advies gevraagd hoe men uit­zetting kan voorkomen. Mr. Howe heeft vele persberic ten en krantenartikelen laten vertalen die PRIME in Nederland had gemitieerd teneinde uitzetting te stop- pen. Hij wil van de ervaring en informatie van PRIME gebruik maken voor de asielprocedures die zijn kantoor voert.

Op 28 oktober 1999 werd PRIME ingeschakeld door Iraanse vrouw, een erkend politieke vluchteling in Nederland. Zij had telefonisch van haar echtgenoot vanuit een Turkse gevangenis gehoord dat hij per omgaande uitgezet zou worden naar Iran. Deze man was, na meerdere jaren hechtenis in Iran, naar Turkije gevlucht. Hij kreeg van het Nederlandse Consulaat in Istanbul de zogeheten afgeleide vluchtelin-genstatus, een laissez-passer en reispapieren om via Griekenland naar zijn vrouw en kinderen in Nederland te gaan. Maar de Griekse douane vertrouwde hem niet en verscheurde de Nederlandse papieren voor zijn ogen. Op advies van het Nederlandse Consulaat ging hij naar het UNHCR te Ankara en kreeg van hen alle gevraagde hulp.

Omdat hij intussen in Turkije illegaal was geworden, meldde hij zich -samen met een functionaris van het Nederlandse Consulaat- bij de vreemdelingenpolitie in Istanbul. Een rechter legde hem geen straf op en zijn papieren gingen naar het Turkse Ministerie voor Buitenlandse Zaken voor een uitreisvisum. In afwach-ting van zijn procedure moest hij zich wekelijks melden bij de politie. Bij een van deze gelegenheden werd hij opgepakt en in hechtenis genomen. Men wilde hem snel uitleverden aan Iran hetgeen - volgens informatie van PRIME - vaak gebeurt in mil voor leden van de PKK, die in Iran zijn opgepakt. Het UNHCR kon de uit­zetting in eerste instantie voorkomen, maar de volgen- de buslading met mensen die naar Iran uitgezet zouden worden, was, toen hij zijn vrouw opbelde, al weer bijna compleet.

PRIME verzond een dringende oproep naar Iraanse en andere organisaties in Europa en Amerika om zo snel mogelijk brieven te versturen naar het ministerie van Buitenlandse Zaken, Justitie en de UNHCR zowel in Turkije als in Nederland om zijn uitzetting te voorko­ men. De advocaat diende bij het Europese Hof in Straatsburg een klacht in tegen Turkije. De Europese Hof reageerde binnen 3 uur (!) met een verbod op uit­zetting van deze man aan Turkije. Uiteindelijk kon hij naar Nederland komen en heeft hij de A-status gekre- gen.

 

 

 

 
  Home